Raku stoken

De benaming is afkomstig uit Japan, waar voor een eeuwenoude theeseremonie binnen de Zen-cultuur theekommen gemaakt werden met de raku-glazuur-stookmethode.

De praktijk van het rakustoken zoals wij die nu gebruiken is als volgt:

 Een kleiwerkstuk wordt voorzien van een glazuurlaagje. Dat is een soort yoghurtpapje van glazuurbestanddelen. 

 Het geglazuurde beeld komt dan in een buitenoven te staan (ik gebruik daarvoor een oud oliedrumvat met een speciale isolatiedeken).  

 De oven gaat dicht en de brander aan.

 In vaak meer dan een uur wordt de oven opgestookt tot ongeveer 1000  graden.

Wachten tot de temperatuur bereikt wordt en zo nu en dan voorzichtig door het gaatje in de deksel kijken .

Een kijkje in de oven bij 1000 graden!

 Een kleibeeld van 1000 graden ziet er wonderlijk , bijna doorschijnend ,uit. 

Met een tang (en zelf goed beschermd tegen de enorme hitte) wordt het werkstuk uit de oven gehaald . 

Door de temperatuurschok ontstaan er kleine scheurtjes in het glazuur (en wanneer je pech hebt ook in het beeld)  

Door de scheurtjes in het glazuur ontstaat het specifieke craquelé-effect van rakugestookte objecten. 

Het werkstuk wordt nu (nog steeds heel heet) met een tang in een ton met brandbaar materiaal gezet. 

Dit kan zaagsel zijn maar ook bijvoorbeeld gedroogde bladeren uit de tuin. Door de grote hitte van het beeld ontvlamt het materiaal direct.

  De ton wordt daarna met een deksel afgesloten. Hierdoor ontstaat een zuurstoftekort in de ton waardoor het vuur dooft en er rook ontstaat.  

Deze rook dringt in de onstane glazuurscheurtjes en zo wordt de craquelé duidelijk zichtbaar. Waar geen glazuur op het beeld zit wordt de klei zwart ingerookt.

Na een tijdje, in elk geval na ruim een half uur, kan het beeld met wederom een tang uit de ton gehaald worden. 

Het beeld ziet er dan erg geblakerd uit en na het afpoetsen van het roet is het eindresultaat zichtbaar.

Omdat het een arbeidsintensief proces is en er verschillende handelingen tegelijk moeten plaatsvinden, stook ik meestal met een aantal mensen samen, die zelf ook werkstukken raku-stoken.  Zo ontstaan heel bijzondere bijeenkomsten.

Raku  stoken blijft een spectaculair proces met een altijd weer een spannend eindresultaat.